ภูกระดึง

รู้จักเส้นทางและบรรยากาศ

อุทยานแห่งชาติภูกระดึง จังหวัดเลย ถือเป็นโรงเรียนเดินป่าแห่งแรกของนักเดินเท้าในไทย ภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทรายยอดตัด (Mesa) ด้านบนเป็นที่ราบกว้างใหญ่ล้อมรอบด้วยหน้าผา ทิวป่าสน ทุ่งหญ้า และลำธารน้ำตก เมื่อผ่านช่วงเดินขึ้นเขาอันเหน็ดเหนื่อยสู่บริเวณ "หลังแป" บรรยากาศจะเปลี่ยนเป็นความโปร่งโล่ง ลมพัดเย็นสบาย และมีทางเดินทรายราบทอดยาวไปจนถึงศูนย์บริการนักท่องเที่ยววังกวาง

ข้อมูลเส้นทางและจุดพักระหว่างทาง

เส้นทางเดินขึ้นภูกระดึงเริ่มต้นจากศูนย์บริการนักท่องเที่ยวศรีฐาน (เชิงเขา) ขึ้นสู่ที่ทำการวังกวาง (บนยอด) มีระยะทางรวมประมาณ 9 กิโลเมตร โดยแบ่งเป็นสองช่วงหลัก:

• ช่วงเดินขึ้นเขา (ศรีฐาน – หลังแป ประมาณ 5.5 กม.): ทางเดินชัดเจน ไต่ระดับความสูงจากเชิงเขาขึ้นไปเรื่อย ๆ มีจุดแวะพักหรือ "ซำ" ให้พักเหนื่อย ดื่มน้ำ และรับประทานอาหารเป็นระยะ ได้แก่ ซำแฮก (จุดทดสอบกำลังใจจุดแรก ชันสะกดจิต), ซำบอน, ซำกกกอก, ซำกอซาง, ซำกกหว้า, ซำกกโดน และซำแคร่ (ช่วงสุดท้ายก่อนขึ้นบันไดชันสู่หลังแป)
• ช่วงเดินราบ (หลังแป – วังกวาง ประมาณ 3.5 กม.): ทางเดินดินทรายราบใต้ร่มเงาป่าสน เดินสบาย สามารถแวะถ่ายรูปป้าย "ครั้งหนึ่งในชีวิต เราคือผู้พิชิตภูกระดึง"

การเดินเท้าขึ้นเขาใช้เวลาเฉลี่ย 4–6 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับความเร็วและเวลาพักของแต่ละคน

ช่วงเวลาและฤดูกาลท่องเที่ยว

อุทยานแห่งชาติภูกระดึงเปิดให้ท่องเที่ยวและพักแรมเป็นประจำทุกปี ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม ถึง 31 พฤษภาคม (ปิดฟื้นฟูป่าช่วงฤดูฝน 1 มิถุนายน – 30 กันยายน)

• ช่วงต้นฤดู (ตุลาคม – พฤศจิกายน): ป่าเขียวชุ่มชื้น ปลายฝนต้นหนาว ดอกไม้ป่าเบ่งบาน น้ำตกมีน้ำมาก และมีโอกาสเจอทะเลหมอกหนา
• ช่วงฤดูหนาว (ธันวาคม – มกราคม): อากาศหนาวเย็น อุณหภูมิบนยอดอาจลดต่ำถึงหลักหน่วยหรือใกล้ 0 องศาเซลเซียส ใบเมเปิลที่น้ำตกถ้ำใหญ่และน้ำตกเพ็ญพบใหม่จะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีแดงสด
• ช่วงปลายฤดู (กุมภาพันธ์ – พฤษภาคม): อากาศเริ่มแห้ง ป่าสนโปร่ง ลมพัดเย็นสบาย ดอกกุหลาบขาวและกุหลาบแดงบานสะพรั่ง

การขออนุญาตและระบบการจอง

1. จองคิวเข้าอุทยานฯ: จองล่วงหน้าผ่านแอปพลิเคชัน QueQ (จำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวตามโควตาที่อุทยานกำหนด)
2. จองพื้นที่พักแรม: จองลานกางเต็นท์หรือบ้านพักผ่านเว็บไซต์ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช (booking.dnp.go.th) หรือติดต่อเช่าเต็นท์และเครื่องนอนของอุทยานฯ ได้ที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว
3. กำหนดเวลาเดินขึ้น: อุทยานฯ อนุญาตให้เริ่มเดินขึ้นเขาได้ตั้งแต่เวลา 06:00 น. และ ปิดไม่ให้ขึ้นเขาหลังเวลา 13:00 น. (วันธรรมดา) หรือ 14:00 น. (วันหยุดเสาร์-อาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์) เพื่อความปลอดภัยไม่ให้ตกค้างในป่าช่วงค่ำ

สิ่งอำนวยความสะดวกบนยอดภูกระดึง

ภูกระดึงเป็นเส้นทางที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบถ้วนที่สุดแห่งหนึ่งในไทย:

• บริการลูกหาบ: มีบริการหาบสัมภาระของนักท่องเที่ยว ณ จุดลงทะเบียนเชิงเขา (คิดค่าบริการตามน้ำหนักจริงต่อกิโลกรัม)
• ร้านอาหารและเครื่องดื่ม: มีร้านค้าให้บริการตลอดทุกซำระหว่างทางขึ้น และมีโซนร้านอาหารขนาดใหญ่บริเวณศูนย์บริการวังกวาง
• ห้องน้ำและสุขาภิบาล: มีห้องน้ำและห้องอาบน้ำแยกชาย-หญิงให้บริการหลายจุดบริเวณลานพักแรม
• ไฟฟ้าและสัญญาณโทรศัพท์: มีสัญญาณโทรศัพท์มือถือครอบคลุมเกือบทุกเครือข่าย จุดชาร์จไฟมีให้บริการ ณ ศูนย์บริการและร้านค้าตามเงื่อนไข

จุดท่องเที่ยวเด่นบนยอดเขา

• ผาหล่มสัก: จุดชมพระอาทิตย์ตกอันเป็นสัญลักษณ์ของภูกระดึง มีชะง่อนหินยื่นออกไปและกิ่งสนแผ่กว้าง (ระยะทางจากวังกวางประมาณ 9 กม. แนะนำวางแผนเวลาเดินกลับพร้อมไฟฉายส่องทาง)
• ผาหมากดูก: จุดชมพระอาทิตย์ตกที่ใกล้ค่ายพักมากที่สุด (ประมาณ 2 กม.) เหมาะสำหรับวันแรกที่เพิ่งเดินขึ้นมาถึง
• ผานกแอ่น: จุดชมพระอาทิตย์ขึ้นและทะเลหมอกยามเช้า เดินสบายจากลานกางเต็นท์ประมาณ 2 กม. (เจ้าหน้าที่จะนำทางออกเดินช่วงเช้ามืด)
• เส้นทางน้ำตก: น้ำตกวังกวาง, น้ำตกเพ็ญพบใหม่, น้ำตกโผนพบ และน้ำตกถ้ำใหญ่

ข้อควรระวังและการปฏิบัติตามกฎ

• พกพาไฟฉายติดตัวเสมอสำหรับการเดินกลับจากผาหล่มสักหรือเดินไปชมพระอาทิตย์ขึ้นที่ผานกแอ่น
• ระวังช้างป่าและสัตว์ป่า ไม่เดินออกนอกเส้นทางที่อุทยานฯ กำหนด และปฏิบัติตามคำเตือนของเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัด
• ช่วยกันรักษาความสะอาด นำขยะทุกชิ้นที่นำขึ้นไปกลับลงมาทิ้งที่เชิงเขาตามโครงการอาสาสมัครพิทักษ์ภูกระดึง